Anne, 31 december 2008
Noorwegen Fjærland

Een gevecht tegen astma gevochten en gewonnen

(Geschreven op 9 juni 200

Dit weekend ben ik op een georganiseerde reis naar het westen van Noorwegen geweest. Daar hebben we verbleven in de omgeving waar de grootste gletsjer van Europa te vinden is. Het is in de bergen, hoewel die niet bijzonder hoog zijn. Het heet Fjærland.

We zijn er op vrijdag heengereden en hoewel ik het grootste deel van de reis met mijn neus in een boek heb doorgebracht, was wat ik van de rit gezien heb prachtig. Na meer dan 7 uur in de auto kwamen we aan, verdeelden we ons over de blokhutten (Ik kwam terecht met het enige koppel en had een vier-persoons kamer voor mij alleen. Eerst was ik best teleurgesteld, maar uiteindelijk ben ik opgelucht... Ik slaap niet zo goed in een kamer met mensen die ik niet ken en of ik mijn rust nodig had...)

De volgende dag was ontzettend druk. We zijn eerst naar het dicht bijzijnde gletsjer museum geweest, toen naar een heel oud hotel om een kleine geschiedenis-les te krijgen over het gebied voor we uiteindelijk naar het hoogtepunt van de dag op weg gingen.

Gewapend met bergschoenen, korte broek, enorme hoeveelheden water en een gezonde hoeveelheid spanning reden we naar een berg in de omgeving. In de daaropvolgende vier uur zijn we van 30 naar 1000 meter hoogte gelopen. Het grootste deel daarvan hebben we in de brandende zon gelopen. Met 27° celcius was het flink warm.
Het was een hel. Een absolute hel. Zo rond drie minuten na vertrek informeerden mijn longen me dat ze het hier NIET mee eens waren (door mijn lucht-voorziening stop te leggen). Nu heb ik een puf en ben ik niet bang om hem te gebruiken, dus dat deed ik. Keer op keer.
De puf hielp wel een beetje, maar toch liep ik constant ver achter de rest van de groep en moest ik iedere paar minuten stoppen om mijn ademhaling onder controle te krijgen. Ik heb ten minste tien bijna-aanvallen gehad daar op die berg. Er waren momenten waar ik serieus dacht dat mijn benen zouden doorzakken en hoe het zo veel makkelijker zou zijn om mezelf gewoon in de revier te laten vallen en die me terug naar beneden te laten dragen (niet dat die rivier een typische bergrivier was, gevuld met stukken ijs en enorme stenen, en dat de kans dat ik heel en leven beneden aan zou komen relatief klein was...).
Tegen de tijd dat we de sneeuwgrens bereikten dacht ik dat het nu wel goed zou komen. Sneeuw betekende immers dat het niet zo koud zou zijn, en dat was goed, toch?
Fout. Nou ja, deels in ieder geval. Nee, het was nu niet meer zo snik heet. In plaats daarvan was er een ijskoude gletsjer-wind, ik in een korte broek en spaghetti-topje en flink aan het glijden. Op een bepaald punt zakte ik met een been helemaal door de sneeuw en het ijs. Ik zat vast, mijn peen zat vast in het ijs, ik kon geen houvast krijgen onder mijn voet en ik had het zo. Super. KOUD. Dat, en door de schok kon ik mijn adem niet meer onder controle krijgen en begon ik de hyper-ventileren. Ik zweer dat dat een van de engste momenten in mijn hele leven was.
Uiteindelijk heb ik mezelf eruit weten te werken, met de hulp van de instructeur, en toen moest ik verder naar boven. Voor mij was op dat moment terug naar beneden gaan geen keuze meer. Ik zou mezelf die berg op krijgen, ook al was het het laatste wat ik deed. Het feit dat ik doodsbang was maakte me alleen nog maar meer vastberaden.
En dus klom ik verder naar boven door de sneeuw, iedere keer dat ik ook maar het kleinste beetje weggleed bevriezend en echt hoor, zonder de aanmoediging van de instructeurs had ik het niet gered. Maar, ik kwam er. De laatste van de groep, trillend over mijn hele lichaam, maar ik kwam er. Het moment dat ik voet zette op de vaste grond waar de blokhut op stand die we probeerden te bereiken stortte ik in en begon te huilen. Het duurde vijf minuten tot ik mezelf genoeg gekalmeerd had om na te denken, maar toen...
Toen besefte ik dat ik het gehaald had. Het was een regelrechte hel geweest, het was ongelofelijk zwaar, zowel lichamelijk als emotioneel, maar ik had het GEHAALD. Ik denk dat dat moment, dat ene moment, het allemaal de moeite waard maakte. Ik had het gevoel dat ik gevochten had met alles dat ik had, en dat ik had gewonnen. In op een bepaalde manier had ik dat ook.

Mijn astma is er altijd geweest, maar is nooit slecht genoeg geweest om me echt grote problemen op te leveren. Nadat ik deze winter zo ziek was geweest is het echter veel erger geworden. Ik raak veel sneller buiten adem dan vroeger en moet iedere keer hoesten als ik mijn luchtwegen taxeer. Het is sinds dien wel beter geworden, maar toch. Dit gedaan hebben, dit gehaald hebben, voelt alsof ik op een bepaalde manier overwonnen heb over mijn eigen lichaam. En het voelt goed. Het geeft me wat zelfvertrouwen terug. Moeilijk als het was, ik ben blij dat ik het heb gedaan.

Het uitzicht vanuit de berghut was geweldig. Meer dan geweldig. Het was overweldigend. Je kon de hele vallei overzien, alle bergen eromheen (en je was even hoog als de toppen) en deel van de dichtbij liggende Sognefjord. Het beste deel was de realisatie dat dit was hoe hoog ik geklommen/gelopen had.
De weg naar beneden, geloof het of niet, was geweldig en ZO leuk. Eerst deden we allemaal regenbroeken aan en lieten we ons over de sneeuw naar beneden te glijden. Het was beter dan welke achtbaan dan ook. Dit was niet half zo eng als door de sneeuw naar boven lopen. Dat veraste me eerst, maar toen besefte ik dat als je wegglijd tijdens het naar boven lopen, je er geen controle over hebt. Naar beneden kon ik het aardig goed controleren en zat ik op m'n kont, waardoor de kans dat ik door de sneeuw zou zakken veel kleiner was. Dus ja, geweldig!
Begrijpelijk had ik weinig zin om aan de weg naar beneden te gaan beginnen, maar uiteindelijk heb ik het juist toen ontzettend naar mijn zin gehad. Blijkbaar is de weg naar boven zwaar voor je hart en longen, naar beneden voor je botten en spieren. Met mijn botten en spieren is absoluut niets mis en dus waar ik op de heenweg constant ver achter de groep had gelopen, hoorde ik nu tot de snelsten. Het was toen dat ik me realiseerde hoeveel mijn astma me eigenlijk dwars heeft gezeten. Nu ik me daar geen zorgen meer over hoefde te maken kon ik me storten op het gene waarvoor ik me op had gegeven. Ik had de tijd om precies te zien hoe mooi de omgeving was, een eind weg te klikken met mijn camera en er gewoon van te genieten. De beste manier vinden om naar beneden te komen is net een puzzel; Welke weg is de makkelijkste, de snelste en wat kan ik wel en niet doen. Ik denk dat ik minstens honderd foto's heb genomen op de weg naar beneden. De veraste gezichten als ik zonder problemen langs mensen liep die mij op de heenweg met gemak voorbleven waren geweldig.

Toen we beneden kwamen aten we ons avondeten, kregen we taart voor iemands verjaardag en gingen we naar bed... Tot 7 uur 's morgens van toen moesten we er weer uit om onze spullen in te pakken, de hutten op te ruimen, te ontbijten en lunchpakketten te maken. Zo snel alles in de auto's geladen was gingen we op weg naar een van de gletsjers in het gebied, de Nigard gletsjer.
Daar kregen we een tuigje aan (zo eentje die je ook aan doet met klimmen) en metalen dingen om onder je schoenen te doen. Deze dingen hadden scherpe punten aan de onderkant om te zorgen dat je niet meteen van de gletsjer valt zo gouw je een stap zet.
Maar voor we de gletsjer op konden gaan moesten we eerst... Just, nog meer lopen en klimmen. Het schip dat mensen normaal naar de gletsjer brengt kon dit jaar niet varen vanwege verhoogde veiligheidsvoorschriften en te weinig geld om daaraan te voldoen. In plaats daar van moest iedereen die naar de gletsjer wilde door een doolhof van enorme rotsen klimmen om daar te komen.
Toen we eindelijk bij de gletsjer kwamen aten we iets en maakten ons klaar om te gaan. We werden aan elkaar gebonden met touwen en toen begonnen we onze wandeling over de gletsjer.
We waren nog niet erg ver toen ik er achter kwam dat dit, alweer, geen goed idee was. Ik was nog steeds erg stijf en moe van de dag ervoor en dit was, alweer, klimmen. Het was stijl, er waaide een ijzige wind die constant om ons heen en tegen ons blies en ik raakte aardig snel buiten adem. Deze keer kon ik niet iedere keer stoppen om op adem te komen want... Nou ja, we zaten allemaal aan elkaar vast en als ik stopte betekende dat dat de rest ook moest stoppen. Ik was klaar om het op te geven. Ik dacht dat ik mijn breekpunt had bereikt. Ze hadden ons voor vertrek duidelijk gemaakt dat als we niet meer verder konden, we zouden worden achtergelaten op de gletsjer, waar we stil zouden moeten blijven zitten en zouden moeten wachten tot de rest terug kwam. Op dat punt leek dat me helemaal niet zo erg.
Maar de instructrice beloofde me meer pauzes als ik toch maar een klein beetje langer vol kon houden. Ze konden me niet hier achter laten want het was te winderig, te stijl (een van de redenen dat ik het om te beginnen al niet redde) en te open. Dus ik ging verder. Nog maar een klein beetje langer. En nog een beetje langer. En nog even... Want door het warme weer was de gletsjer veranderd en en het plateau waar we naar zochten verdwenen. En van daar af nog een klein beetje langer, tot ik 45 minuten voorbij mijn breekpunt nog steeds min of meer vol hield. Toen vonden we eindelijk een plaats waar we konden staan en stopten we. We waren toen bijna bij de top, maar het overgebleven deel was een heel stuk steiler, Ik was niet de enige die daar bleef. Een ander meisje bleef ook en al met al hebben we misschien twintig minuten minder gelopen dan de rest. Ik ben ver over mijn grenzen gegaan en voor mij voelde dat eerlijk gezegd als een enorme overwinning hoewel ik het niet helemaal gehaald heb. Het uitzicht was geweldig en ik heb er een aantal prachtige foto's gemaakt.

Ook nu was de weg naar beneden een heel stuk makkelijker en een heel stuk leuker. Ik had de tijd en energie om om me heen te kijken en het gletsjer-landschap te bewonderen op een manier die ik naar boven echt niet redde. Toen ik weer veilig beneden stond en naar boven keek... Ik moet zeggen dat echt verbaasd ben te zijn hoe ver ik het nog gered heb.

Nadat we terug naar de auto's geklommen waren zijn we terug naar binnen en naar huis gereden. Ik was om elf uur 's avonds thuis en mijn benen waren compleet stijf geworden. Vandaag kan ik ze amper uitstrekken vanmorgen had ik zelfs moeite met staan. Als ik nu terug kijk was het het allemaal meer dan waard. Ik weet niet of ik ooit nog eens zoiets zal down, in ieder geval niet ongetraind... Maar het was het ZO waard!

Verras Anne in Noorwegen met een belletje via HalloBuitenland.nl